Bank nie może naliczać odsetek od ubezpieczenia i innych kosztów kredytu — nowy wyrok TSUE

Co dokładnie orzekł TSUE 23 kwietnia 2026 r.

Sprawa C-744/24 dotyczyła polskiej umowy kredytu konsumenckiego. Część pożyczonej kwoty przeznaczono na składkę ubezpieczeniową określoną jako dobrowolna, a bank naliczał odsetki zarówno od pieniędzy wypłaconych klientowi, jak i od kosztu tego ubezpieczenia.

Trybunał wskazał, że całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu to odrębne pojęcia. Ubezpieczenie, prowizja oraz inne opłaty związane z kredytem nie stają się kapitałem tylko dlatego, że bank finansuje je razem z kredytem. Jeśli kwota nie została faktycznie oddana do dyspozycji konsumenta, bank nie może naliczać od niej umownych odsetek.

Które umowy warto teraz sprawdzić

Wyrok ma znaczenie przede wszystkim dla kredytów konsumenckich, w których koszty zostały doliczone do finansowanej kwoty, a następnie objęte oprocentowaniem. Sam zapis o ubezpieczeniu lub prowizji nie przesądza jeszcze wyniku sprawy — trzeba sprawdzić przepływ pieniędzy i sposób wyliczenia rat.

• kredyty gotówkowe z prowizją doliczoną do kapitału
• umowy z jednorazową składką ubezpieczeniową finansowaną przez bank
• pożyczki, w których opłata przygotowawcza została oprocentowana
• umowy, gdzie kwota wskazana jako całkowita kwota kredytu jest wyższa od kwoty faktycznie wypłaconej klientowi
• harmonogramy, w których odsetki obliczono także od prowizji, składki lub innej opłaty

Czy to oznacza automatycznie darmowy kredyt

Nie. Wyrok jednoznacznie zakazuje naliczania odsetek od kwot przeznaczonych na koszty kredytu, ale nie stwierdza, że każda taka umowa automatycznie staje się kredytem darmowym. W sprawie rozpatrywanej przez TSUE konsument powoływał się na sankcję kredytu darmowego, jednak zastosowanie tej sankcji do konkretnej umowy ocenia sąd krajowy.

Dla sankcji kredytu darmowego znaczenie ma między innymi to, czy wadliwy sposób ujęcia kosztów spowodował naruszenie obowiązków informacyjnych przewidzianych w ustawie o kredycie konsumenckim. Dlatego najpierw trzeba sprawdzić treść umowy, RRSO, całkowitą kwotę kredytu, całkowity koszt i harmonogram.

Co można odzyskać po analizie umowy

Podstawowym roszczeniem może być zwrot odsetek nienależnie pobranych od kredytowanych kosztów. Jeżeli umowa zawiera również naruszenia objęte art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, możliwe jest rozważenie sankcji kredytu darmowego, czyli rozliczenia bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy.

Zakres roszczenia zależy od daty umowy, jej treści, sposobu wypłaty środków i etapu spłaty. Wyrok jest mocnym argumentem prawnym, ale nie zastępuje indywidualnej analizy dokumentów.

Jak sprawdzić, czy bank oprocentował koszty

Najpierw porównaj kwotę wypłaconą na rachunek z całkowitą kwotą wskazaną w umowie. Następnie sprawdź, czy prowizja, składka ubezpieczeniowa lub opłata zostały skredytowane i czy weszły do podstawy naliczania odsetek.

• przygotuj umowę kredytu wraz z załącznikami i regulaminem
• dołącz formularz informacyjny oraz polisę lub deklarację ubezpieczeniową
• pobierz pierwotny harmonogram i historię spłat
• zachowaj potwierdzenie kwoty faktycznie otrzymanej od banku
• nie podpisuj ugody ani aneksu przed sprawdzeniem ich wpływu na roszczenia